تبلیغات
رمضانیه - توصیه های درمانی برای مبتلایان به دیابت در ماه رمضان
توصیه های درمانی برای مبتلایان به دیابت در ماه رمضان
نظرات |

بنا بر مطالعه ای که در سال ۲۰۰۱ انجام گرفت، حدود ۴۳ بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ و ۷۹ بیماران مبتلا به نوع ۲، در ماه رمضان روزه می گیرند. لذا ضروری است تا کارکنان پزشکی از مخاطراتی که ممکن است بیماران دیابتی را در ماه رمضان تهدید کند، آگاه باشند...

بنا بر مطالعه ای که در سال ۲۰۰۱ انجام گرفت، حدود ۴۳ بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ و ۷۹ بیماران مبتلا به نوع ۲، در ماه رمضان روزه می گیرند. لذا ضروری است تا کارکنان پزشکی از مخاطراتی که ممکن است بیماران دیابتی را در ماه رمضان تهدید کند، آگاه باشند. به این علت که روزه داری امری دینی است، در این مقاله، از به کارگیری عبارات «اندیکاسیون» و «کنتراندیکاسیون» پرهیز شده است. با این حال تاکید می شود که روزه داری به طور خاص در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ با کنترل نامناسب قند خون، با مخاطرات متعددی همراهی دارد...

● مخاطرات مرتبط با روزه داری در بیماران دیابتی

در مطالعه ای که در ۱۳ کشور اسلامی بر روی ۱۲۲۴۳ بیمار دیابتی روزه دار انجام گرفت، میزان بالایی از عوارض حاد مشاهده شد. با این حال تعدادی مطالعه بر روی گروه های نسبتا کوچک نیز وجود دارند که بر اساس آنها، این عوارض به طور معنی داری افزایش نمی یابند. در جدول ۱، برخی عوارض مهم روزه داری در بیماران دیابتی آمده است که به طور خلاصه در ادامه مطلب به آنها می پردازیم.

● هیپوگلسیمی

کاهش مصرف غذا، یکی از علل شناخته شده هیپوگلیسمی است. حدود ۴ ۲ موارد مرگ و میر در بیماران دیابتی نوع ۱ به علت هیپوگلیسمی می باشد. مطالعه EPIDIAR نشان داد که روزه داری، باعث افزایش ۷/۴ برابری خطر هیپوگلیسمی شدید (به معنی بستری شدن در بیمارستان به خاطر هیپوگلیسمی) در مبتلایان به دیابت نوع ۱ و تقریبا ۵/۷ برابر در مبتلایان به دیابت نوع ۲ می شود. با این حال احتمالا خطر هیپوگلیسمی شدید در این مطالعه دست کم گرفته شده است زیرا مواردی که نیاز به بستری پیدا نکرده اند در مطالعه وارد نشده است.

● هیپرگلیسمی

اطلاعاتی در مورد ارتباط دوره های کوتاه مدت هیپرگلیسمی سالیانه (مثلا برای حدود ۴ هفته) با ایجاد عوارض مرتبط با دیابت وجود ندارد. نتایج ضد و نقیضی در ارتباط با کنترل گلوکز خون در بیماران دیابتی که روزه می گیرند، مشاهده شده است. در مطالعه EPIDIAR، موارد هیپرگلیسمی شدید (نیازمند بستری در بیمارستان ) در ماه رمضان در بیماران دیابتی نوع ۲، ۵ برابر و در بیماران دیابتی نوع ۱، ۳ برابر شد. بیمارانی که افزایش مصرف مواد غذایی و یا مواد قندی را گزارش نمودند، به نحو معنی داری بیشتر به هیپرگلیسمی شدید دچار شدند.

● کتواسیدوز دیابتی

بیماران دیابتی روزه دار، به خصوص مبتلایان به نوع ۱، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به کتواسیدوز دیابتی قرار دارند خصوصا اگر قبل از ماه رمضان شدیدا هیپرگلیسمیک باشند. به علاوه اگر بیماران با فرض کاهش مصرف غذا در ماه رمضان اقدام به کاهش شدید دوز انسولین خود نمایند، این خطر ممکن است افزایش یابد.

● دهیدراتاسیون و ترومبوز

محدودیت مصرف مایعات به هنگام روزه داری، به ویژه محدودیت طولانی مدت، از علل دهیدراتاسیون است که در شرایط جوی گرم و مرطوب و بیمارانی که فعالیت بدنی شدید انجام می دهند، می تواند شدید باشد. علاوه بر آن، هیپرگلیسمی نیز با ایجاد دیورز اسموتیک می تواند در ایجاد دهیدراتاسیون نقش داشته باشد. کم فشاری خون ارتوستاتیک، ممکن است خصوصا در بیمارانی که سابقه نوروپاتی اتونوم دارند، مشاهده شود.

● درمان

شایان ذکر است که روزه داری در بیماران دیابتی، نتیجه تصمیم شخصی مهمی است که با درنظر گرفتن معافیت های دینی و پس از آگاهی کامل نسبت به خطرات همراه با روزه داری به دنبال گفتگو با پزشک معالج حاصل می شود. در جدول۲ می توانید دسته بندی گروه های خطر را در بیماران دیابتی که تصمیم به روزه داری می گیرند، مشاهده نمایید. این دسته بندی عمدتا مبتنی بر عقاید صاحب نظران است نه مطالعات بالینی.

۱) ملاحظات کلی فردی سازی

شاید مهمترین نکته، درک این موضوع است که برنامه درمانی برای هر بیمار خاص متفاوت است.

▪ اندازه گیری مرتب سطح گلوکز خون توسط بیمار

ضروری است که تمام بیماران دیابتی، ابزار پایش سطوح گلوکز خون توسط خود را در اختیار داشته باشند و چندین مرتبه در روز گلوکز خونشان را اندازه گیری کنند. این کار خصوصا در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ و آن دسته از بیماران دیابتی نوع ۲ که انسولین تزریق می کنند، بسیار مهم است.

▪ تغذیه

رژیم غذایی ماه رمضان، نباید تفاوت عمده ای با رژیم های سالم و متعادل داشته باشد و باید هدف آن، حفظ توده بدن باشد. از مصرف مقادیر بالای غذاهای غنی از کربوهیدرات و چربی (که به صورت سنتی در هنگام افطار مصرف می شوند) باید پرهیز کرد. احتمالا مصرف غذاهای حاوی کربوهیدرات های پیچیده برای وعده سحر و مصرف غذاهای حاوی کربوهیدرات های ساده تر برای وعده افطار مناسب ترند. همچنین باید مصرف مایعات در ساعات بین افطار و سحر افزایش یابد. وعده سحر نیز باید تا حد امکان در دیرترین حالت ممکن صرف شود.

▪ ورزش و فعالیت بدنی

سطوح طبیعی فعالیت بدنی را می توان ادامه داد. فعالیت بدنی شدید می تواند منجر به هیپوگلیسمی شود و در نتیجه خصوصا طی چند ساعت مانده به افطار باید از آن پرهیز کرد. در صورتی که فرد دیابتی پس از افطار نمازهای طولانی مدت بخواند، باید آن را جزء فعالیت های بدنی روزمره وی محسوب نمود. در برخی بیماران دیابتی نوع ۱ که به خوبی کنترل نشده اند، ورزش می تواند منجر به هیپرگلیسمی شدید شود.

▪ شکستن روزه

هر بیماری که دچار هیپوگلیسمی (گلوکز خون کمتر از ۶۰mg/dL) گردد، باید بلافاصله به روزه اش خاتمه دهد. در صورتی که گلوکز خون در چند ساعت اول روزه داری به کمتر از ۷۰mg/dL کاهش یابد، به ویژه در بیمارانی که از انسولین، سولفونیل اوره یا مگلیتینید در هنگام سحر استفاده می کنند، باید روزه داری خاتمه یابد. همچنین در صورتی که گلوکز خون به بیش از ۳۰۰mg/dL افزایش یابد، بیمار باید روزه را بشکند. افراد دیابتی در «روزهای ناخوشی» نیز باید از روزه گرفتن اجتناب کنند.

۲) درمان بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱

بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱، خصوصا در صورت کنترل ضعیف بیماری، در معرض خطر بالایی برای ابتلا به عوارض جدی بیماری قرار دارند و قویا باید به آنها توصیه شود که از روزه داری پرهیز نمایند. علاوه بر آن بیمارانی که نمی توانند یا نمی خواهند چندین مرتبه در روز قند خون خود را اندازه گیری کنند، در معرض خطر زیادی هستند و باید به آنها توصیه شود که روزه نگیرند.

بعید است که یک تزریق انسولین متوسط یا طولانی اثر، قبل از وعده عصر بتواند پوشش کافی انسولین برای ۲۴ ساعت ایجاد کند. معمولا بیماران به ۲ تزریق روزانه NPH احتیاج خواهند داشت که در ترکیب با انسولین کوتاه اثر، قبل از وعده های سحر یا افطار تزریق می شود. با این حال خطر هیپوگلیسمی در حوالی ظهر افزایش می یابد. انسولین Ultralente انتخاب مناسب دیگری است که با ۲ تزریق روزانه در فواصل ۱۲ ساعت، می تواند انسولین پایه را تامین کند که در عین حال باید انسولین کوتاه اثر نیز قبل از وعده های غذایی سحر یا افطار به آن اضافه شود. با این حال با توجه به اینکه طول اثر Ultralente بسیار متغیر است، هیپوگلیسمی طولانی مدت با این انسولین امکان پذیر است.

انتخاب دیگر، یک بار تزریق Glargine، یا ۲ بار تزریق انسولین Detemir، به علاوه دوبار تزریق روزانه انسولین سریع اثر پیش از غذاست.

در مطالعه ای روی بیماران دیابتی نوع ۱، مشاهده شده است که تزریق ترکیب انسولین Lispro یا Aspart به جای انسولین رگولار با انسولین متوسط اثر برای دوبار در روز منجر به بهبود گلوکز خون پس از غذا می شود و با کاهش بروز هیپوگلیسمی همراهی دارد.

۳) درمان مبتلایان به دیابت نوع ۲ بیماران تحت کنترل با رژیم غذایی

در صورتی که دیابت این بیماران به طرز مناسبی با رژیم کنترل باشد، مخاطرات ناشی از روزه داری بسیار کم خواهد بود. با این حال در صورت پرخوری، همچون خطر هیپرگلیسمی پس از غذا به دنبال وعده های سحر و افطار وجود دارد. توزیع کالری ها در ۲ یا ۳ وعده غذایی کوچک تر بین افطار آفتاب و سحر می تواند از این مشکل پیش گیری کند. برای پیش گیری از هیپوگلیسمی، شدت و زمان ورزش باید تغییر یابد. زمان ورزش کردن را می توان به تقریبا ۲ ساعت پس از افطار موکول نمود. به علاوه در این گروه از بیماران که معمولا مسن تر و مبتلا به پرفشاری خون و دیس لیپیدمی نیز هستند، محدودیت مایعات می تواند خطر رویدادهای ترومبوتیک را افزایش دهد.

▪ بیماران تحت درمان با داروهای خوراکی

در این بیماران انتخاب دارو باید بسته به فرد باشد. به طور کلی، داروهایی که از طریق افزایش حساسیت به انسولین اثر می کنند، با خطر هیپوگلیسمی کمتری در مقایسه با داروهای محرک ترشح انسولین همراه اند.

▪ متفورمین: بیمارانی که منحصرا تحت درمان با متفورمین هستند، می توانند بدون خطر خاصی روزه بگیرند. با این حال زمان دوزها باید تغییر کند: دوسوم کل دوز روزانه باید بلافاصله قبل از وعده افطار و یک سوم آن باید قبل از وعده سحر مصرف شود.

▪ گلیتازون ها: بیماران تحت درمان با پیوگلیتازون و روزیگلیتازون (حساس کننده به انسولین) در معرض خطر کمی برای هیپوگلیسمی قرار دارند. معمولا تغییر دوز لازم نیست.

▪ سولفونیل اوره ها: اعتقاد بر این است که به دلیل خطر ذاتی ایجاد هیپوگلیسمی، این داروها برای مصرف در روزه دارا ن مناسب نیستند. به همین دلیل، استفاده از این داروها در روزه داری باید بسته به فرد و با احتیاط انجام شود. اعضای جدید این خانواده دارویی (مانند گلی کلازید MR یا گلی مپیرید) در عین اثر بخشی خطر کمتری برای ایجاد هیپوگلیسمی دارند. با این حال این مطلب در روزه داری اثبات نشده است. در ماه رمضان، استفاده از رپاگلینید ممکن است ایمن تر از سولفونیل اوره ها باشد. مطالعات بیشتری باید در مورد مصرف سولفونیل اوره ها در روزه داران انجام شود تا بتوان توصیه های مبتنی بر شواهد در این باره ارایه داد. به هر حال، به علت استفاده گسترده از این داروها و نیز قیمت پایین آنها، می توان با احتیاط از این دسته دارویی (خصوصأ نسل های جدیدتر آن) در روزه داران استفاده کرد.

▪ محرک های کوتاه اثر ترشح انسولین

رپاگلینید و ناتگلینید به علت طول اثر کوتاهشان قابل استفاده هستند و می توانند ۲ مرتبه در روز، قبل از وعده های افطار و سحر مصرف شوند.

▪ بیماران تحت درمان با انسولین

به جز بروز کمتر هیپوگلیسمی، مشکلات مبتلایان به دیابت نوع ۲ که انسولین مصرف می کنند، مشابه مبتلایان به دیابت نوع ۱ است. هدف درمانی در اینجا نیز حفظ سطوح ضروری انسولین پایه است. یکی از اهداف اصلی، سرکوب ترشح گلوکز توسط کبد در هنگام روزه داری تا نزدیکی مقادیر فیزیولوژیک است.

یک راهبرد موثر، کاربرد هوشیارانه انسولین های متوسط یا بلند اثر در همراهی انسولین کوتاه اثر قبل از وعده های غذایی است. به خصوص در بیمارانی که چند سال تحت انسولین درمانی بوده اند (که به منزله نارسایی سلولهای بتا است)، خطر هیپوگلیسمی وجود دارد. این خطر در افراد خیلی مسن به ویژه بالا است.

استفاده از دو تزریق انسولین NPH، Lente یا Detemir پیش از افطار و سحر یا یک تزریق انسولین Glargine می تواند در صورت فردی سازی صحیح، پوشش خوبی برای انسولین پایه ایجاد کند. در بیمارانی که ترشح انسولین پایه قابل قبول است، یک بار تزریق انسولین متوسط اثر قبل از وعده افطار، می تواند کفایت کند.

۴) بارداری و روزه داری در ماه رمضان

در بارداری، مقاومت به انسولین و ترشح آن افزایش و برداشت انسولین توسط کبد کاهش می یابد. نسبت به زنان غیر باردار، در زنان باردار سالم سطح گلوکز ناشتا کمتر و گلوکز و انسولین بعد از غذا بسیار بیشتر است. علی رغم نظرات ضد و نقیض، روزه داری در بارداری باعث افزایش خطر مرگ و میر و موربیدیته در مادر و جنین می شود. با وجودی که زنان باردار از روزه داری معاف اند، تعدادی از آنان همچنان بر گرفتن روزه در ماه رمضان پافشاری می کنند. این زنان گروه پرخطری هستند که به شدت به مراقبت های درمانی نیاز دارند. به طور کلی، به تمام زنانی که به دیابت (بارداری یا پیش از بارداری) دچارند، باید توصیه شود که از روزه داری پرهیز کنند.

۵) درمان پرفشاری خون و دیس لیپیدمی

در ماه رمضان خصوصا در صورت طولانی بودن مدت روزه داری و تعریق شدید، امکان دهیدراتاسیون و افت فشار خون وجود دارد. به همین دلیل برای پیشگیری از کم فشاری خون، دوز مصرفی داروهای کاهنده فشار خون باید تنظیم شود. به طور سنتی، مصرف غذاهای غنی از کربوهیدرات و چربی های اشباع شده در ماه رمضان افزایش می یابد. مشاوره های ضروری در خصوص پرهیز از افراط در مصرف چنین غذاهایی باید در اختیار بیمار قرار گیرد. همچنین داروهایی که قبل از ماه رمضان برای درمان افزایش کلسترول و تری گلیسرید ها مصرف می شده اند، باید ادامه یابند.

● نتیجه گیری

روزه گیری در ماه رمضان می تواند برای بیماران دیابتی عوارض مختلفی را به همراه داشته باشد. به طور کلی باید اکیدا به بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ توصیه کرد که از روزه داری پرهیز کنند. تصمیم به روزه داری در بیماران دیابتی، باید پس از مشاوره کافی با پزشک معالج گرفته شود. برنامه درمان، باید فردی سازی شود. پیگیری دقیق برای کاهش خطر بروز عوارض ضرورت دارد.



نویسنده : رمضانیه
تاریخ : سه شنبه 18 تیر 1392
زمان : 08:27 ق.ظ
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
gainfulglut32.jimdo.com سه شنبه 2 خرداد 1396 07:32 ب.ظ
Good day! I could have sworn I've been to this blog before but after checking
through some of the post I realized it's new to
me. Anyways, I'm definitely happy I found it and I'll be book-marking and checking back frequently!
http://domineeringjuve.exteen.com/20150624/hammertoe سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 12:32 ب.ظ
Hello, i believe that i saw you visited my web site thus
i came to go back the desire?.I'm trying to in finding things
to enhance my site!I assume its adequate to make use of
a few of your ideas!!
BHW پنجشنبه 7 اردیبهشت 1396 03:26 ب.ظ
I'll right away grab your rss as I can't find your email subscription hyperlink or newsletter service.

Do you've any? Please permit me recognise so that I
may subscribe. Thanks.
manicure چهارشنبه 23 فروردین 1396 06:04 ق.ظ
Does your blog have a contact page? I'm having problems locating it but, I'd like to shoot you an e-mail.
I've got some ideas for your blog you might be interested in hearing.

Either way, great website and I look forward to seeing it expand over
time.
manicure یکشنبه 20 فروردین 1396 03:04 ق.ظ
Pretty! This was an extremely wonderful article. Thank you for providing this information.
manicure پنجشنبه 10 فروردین 1396 02:29 ب.ظ
I'll immediately take hold of your rss feed as I can't find
your e-mail subscription hyperlink or e-newsletter service.
Do you've any? Please permit me recognize so that I may subscribe.
Thanks.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


.:: This Template By : Theme-Designer.Com ::.